Drugi Bełchatów

Analiza danych UE

70% wycieków metanu z czynnych kopalń węgla w Europie miało miejsce w Polsce.

Większość wycieków metanu kopalnianego w Polsce miała miejsce w czynnych głębinowych kopalniach węgla (89%).

Reszta pochodziła z kopalń odkrywkowych oraz z kopalń, w których zakończono wydobycie (chociaż w tym drugim przypadku wskaźnik wycieku może być niedoszacowany).

Wycieki metanu z kopalń węgla w Polsce miały większy wpływ na klimat niż emisje z Elektrowni Bełchatów.

659 kiloton metanu wyemitowanych przez kopalnie węgla w Polsce odpowiada 56,7 milionom ton dwutlenku węgla. To więcej niż emisje CO2 z Elektrowni Bełchatów, które w 2018 r. wyniosły 38,3 milionów ton. Powyższe obliczenia dotyczą szybko występujących skutków działania metanu w horyzoncie 20 lat, gdzie 1 tona metanu odpowiada 86 tonom CO2. Nawet jeśli analizujemy skutki działania metanu na przestrzeni 100 lat, a jego potencjał cieplarniany obniża się do równowartości 34 ton CO2, wpływ polskiego metanu kopalnianego na klimat wyniósłby 22,4 miliony ton CO2. W poniższym raporcie przeliczamy metan na jego równowartość w CO2 z uwzględnieniem silnego potencjału cieplarnianego tego gazu, wykorzystując 20-letni przelicznik równy 86.

Analiza danych z poszczególnych polskich kopalni

Za 90% wycieków metanu z czynnych kopalń węgla kamiennego w Polsce odpowiadały dwie polskie spółki.

JSW za 50% (231 kt z 462 kt), a PGG za 40% (186 kt). JSW wydobywa przede wszystkim węgiel koksowy na potrzeby przemysłu stalowego, a PGG głównie węgiel energetyczny wykorzystywany w produkcji energii elektrycznej.

Wycieki metanu zwiększają ślad klimatyczny węgla kamiennego w Polsce na klimat średnio o 23%.

Wycieki metanu zwiększają emisje w całym cyklu życia węgla JSW o 51% – czyli o ponad połowę – a węgla PGG o 22%. Dzieje się tak mimo tego, że 43% węgla kamiennego w Polsce jest wydobywane praktycznie bez emisji metanu.

Największym emitentem metanu kopalnianego w Polsce, a także w całej Europie, jest kopalnia głębinowa JSW Budryk.

W 2018 r. wyemitowała ona 93 kilotony metanu, co odpowiada 8 milionom ton CO2. Wycieki metanu zwiększają ślad klimatyczny węgla z Budryka w całym cyklu życia ponad dwukrotnie – o 107%.

Wycieki metanu w dwóch kopalniach PGG zwiększają ślad klimatyczny w cyklu życia wydobywanego w nich węgla o ponad 50%.

Chodzi o kopalnie Mysłowice-Wesoła i Sośnica. Wyemitowany przez nie metan zwiększył emisje w cyklu życia odpowiednio o 73% i 52%, przy założeniu przelicznika skutków metanu w horyzoncie 20 lat.

Źródłem 16% wycieków metanu jest metan, który został już ujęty.

Metan ze stacji odmetanowania mógłby być z powodzeniem spalany w pochodni gazowej, aby ograniczyć jego wpływ na środowisko, albo zwyczajnie sprzedany. Wartość tego gazu w 2018 r. wyniosła 110 mln PLN.

Wnioski

Rozwiązania

Istnieje sześć rozwiązań, które naszym zdaniem pomogą w ograniczeniu emisji metanu z polskich kopalń:

•  JSW musi przyspieszyć plany redukcji metanu.
• PGG musi priorytetowo potraktować zamknięcie swoich dwóch kopalń najbardziej metanochłonnych.
• Zakaz uwalniania wychwyconego metanu ze skutkiem natychmiastowym.
• Skorzystaj z mechanizmu Just Transition, aby sfinansować uszczelnianie opuszczonych kopalń.
• Strategia Komisji Europejskiej dotycząca metanu powinna obejmować przepisy dotyczące metanu z kopalni węgla.
• Od 2030 roku w systemie handlu uprawnieniami do emisji powinien być uwzględniany metan.