{"id":6604,"date":"2024-02-07T05:23:00","date_gmt":"2024-02-07T05:23:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ember-energy.org\/insight\/changing-course-polands-energy-in-2023"},"modified":"2025-08-01T10:30:42","modified_gmt":"2025-08-01T10:30:42","slug":"zmiana-kursu-polska-energetyka-w-2023-r","status":"publish","type":"insight_page","link":"https:\/\/ember-energy.org\/pl\/raporty\/zmiana-kursu-polska-energetyka-w-2023-r\/","title":{"rendered":"Zmiana kursu: Polska energetyka w 2023 r"},"content":{"rendered":"<div class=\"report-hero\">\n\n\n          <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ember-energy.org\/app\/uploads\/2024\/09\/1-01-Workers-installing-solar-panels-Poland.jpg\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"report-hero-image\">\n      <div class=\"report-hero-grad\"><\/div>\n    \n\n  <div class=\"container\">\n\n          <div class=\"breadcrumbs\">\n            <a href=\"https:\/\/ember-energy.org\/pl\/\" class=\"crumb\">Strona g\u0142\u00f3wna<\/a>\n        \n  <\/div>\n    \n    <div class=\"row\">\n      <div class=\"column\">\n\n        <div class=\"w-richtext\">\n                    <h1>Zmiana kursu: Polska energetyka w 2023 r.<\/h1>\n                              <h4><p>Polska energetyka pobi\u0142a rekordy w zakresie odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii i odnotowa\u0142a silny spadek w\u0119gla w 2023 r., toruj\u0105c nowemu rz\u0105dowi drog\u0119 do zielonej transformacji.<\/p>\n<p>Dost\u0119pne w: <a href=\"https:\/\/ember-energy.org\/latest-insights\/changing-course-polands-energy-in-2023\/\">English<\/a><\/p>\n<\/h4>\n                  <\/div>\n\n\n                <div class=\"tag-wrapper\">\n                              <div class=\"herotag\">7 luty 2024<\/div>\n            <div class=\"tagbreak darktb\"><\/div>\n          \n\n          \n          \n                                                        \n              <div class=\"herotag\"><strong>7 min. czytania<\/strong><\/div>\n              <div class=\"tagbreak darktb\"><\/div>\n            \n          \n                  <\/div>\n                                      <a href=\"https:\/\/ember-energy.org\/app\/uploads\/2024\/02\/PL-EER-2024-In-Brief-Poland.pdf\" class=\"button w-button\" target=\"_blank\">\n                <span class=\"fa\">\uf358<\/span>\n                Pobierz PDF\n            <\/a>\n          \n        \n      <\/div>\n    <\/div>\n\n\n  <\/div>\n<\/div>\n\n<div class=\"contents-section stickycontents\">\n  <div class=\"container\">\n    <div class=\"row\">\n      <div class=\"contents-block row-contents on-page-sticky-menu\">\n\n      <\/div>\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n<div class=\"author-section toc-as\">\n  <div class=\"container\">\n    <div class=\"row\">\n            \n        <span href=\"#\" class=\"author-wrapper  w-inline-block\">\n      <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ember-energy.org\/app\/uploads\/2024\/09\/Pawel-Czyzak-150x150.png\" loading=\"lazy\"  alt=\"\" class=\"quote-prof-img\">\n    <div class=\"quoteassoc\">\n    <strong>Pawel Czyzak<br><\/strong>\n    Europe Programme Director<br\/>\n    <em>Ember<\/em>\n  <\/div>\n<\/span>\n\n                    <\/div>\n  <\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"section sidebar-block padding-large\">\n  <div class=\"container\">\n    <div class=\"row\">\n      <div class=\"column\">\n\n        \n                <div class=\"article-body w-richtext\">\n        <h4>W niniejszej analizie oceniamy post\u0119py Polski w transformacji elektroenergetycznej w 2023 r. oraz wyzwania i mo\u017cliwo\u015bci na przysz\u0142o\u015b\u0107. Dane i analizy opieraj\u0105 si\u0119 na opublikowanym przez Ember European Electricity Review 2024, w kt\u00f3rym badamy dane dotycz\u0105ce wytwarzania i zapotrzebowania na energi\u0119 elektryczn\u0105 w 2023 r. we wszystkich krajach UE-27, aby zrozumie\u0107 post\u0119p regionu w przej\u015bciu z paliw kopalnych na czyst\u0105 energi\u0119 elektryczn\u0105.<\/h4>\n\n        <\/div>\n        \n        \n\n      <\/div>\n\n              <div class=\"sidebar\">\n                  <div class=\"sidebarblock\">\n\n                          <h3>Wzmianki w mediach<\/h3>\n                                                                                    <a href=\"https:\/\/biznes.interia.pl\/gospodarka\/news-gwaltowny-spadek-cen-powodem-odejscie-od-wegla,nId,7361664\" class=\"sidelink w-inline-block\" target=\"_blank\">\n                    Interia\n                                          <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ember-energy.org\/app\/themes\/ember-energy\/resources\/images\/icons\/LinkIconMG.svg\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"openlink\">\n                                      <\/a>\n                                                                <a href=\"https:\/\/bizblog.spidersweb.pl\/wegiel-wypychany-jest-przez-wiatr\" class=\"sidelink w-inline-block\" target=\"_blank\">\n                    Spider&#8217;s Web\n                                          <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ember-energy.org\/app\/themes\/ember-energy\/resources\/images\/icons\/LinkIconMG.svg\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"openlink\">\n                                      <\/a>\n                                                          \n          <\/div>\n\n                            <\/div>\n\n    <\/div>\n  <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"section text-block whites padding-small\">\n  <div class=\"container\">\n    <div class=\"row\">\n                  <div class=\"column\">\n                          <div class=\"w-richtext\"><h2 class=\"heading b-research-heading b-research-heading--secondary\">Rok rekord\u00f3w<\/h2>\n<\/div>\n        \n              <\/div>\n                <\/div>\n\n\n  <\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"container row-break\">\n      <div class=\"titleline break\"><\/div>\n\n    <\/div>\n\n\n<div class=\"section text-block whites padding-small\">\n  <div class=\"container\">\n    <div class=\"row\">\n                  <div class=\"column\">\n                          <div class=\"w-richtext\"><p>Rok 2023 przyni\u00f3s\u0142 rekordowy wzrost produkcji energii elektrycznej ze \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych i spadek zu\u017cycia paliw kopalnych w ca\u0142ej Europie. Produkcja energii elektrycznej z w\u0119gla w UE spad\u0142a o 26% (-116 TWh), do najni\u017cszego poziomu w historii (333 TWh). Zamykanie elektrowni w\u0119glowych spowolni\u0142o podczas kryzysu energetycznego, ale strukturalne odchodzenie od w\u0119gla trwa. Szacuje si\u0119, \u017ce jedna pi\u0105ta floty w\u0119glowej w UE zostanie zamkni\u0119ta do 2025 roku.<\/p>\n<\/div>\n        \n              <\/div>\n                <\/div>\n\n\n  <\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"section embed-block singlecolumn whites padding-small\">\n    <div class=\"container\">\n                        <div class=\"row\">\n\n                                          <div class=\"flourish-embed flourish-chart\" data-src=\"visualisation\/16717896?253986\"><script src=\"https:\/\/public.flourish.studio\/resources\/embed.js\"><\/script><\/div>\n                                    <\/div>\n          <div class=\"row\">\n            <div class=\"column\">\n\n              \n\n\n            <\/div>\n          <\/div>\n                        <\/div>\n  <\/div>\n\n\n\n<div class=\"section text-block whites padding-small\">\n  <div class=\"container\">\n    <div class=\"row\">\n                  <div class=\"column\">\n                          <div class=\"w-richtext\"><p>Wbrew powszechnym oczekiwaniom i <a href=\"https:\/\/ember-climate.org\/insights\/research\/stepping-on-the-gas\/\">planom ekspansji gazowej poprzedniego rz\u0105du<\/a>, za\u0142amanie energetyki w\u0119glowej w UE nie skutkuje wzrostem zu\u017cycia gazu. W rzeczywisto\u015bci produkcja energii elektrycznej z gazu spad\u0142a o 15% (-82 TWh) do 452 TWh i by\u0142 to czwarty rok z rz\u0119du, kiedy odnotowano spadki. Z drugiej strony, produkcja energii z wiatru w UE po raz pierwszy przewy\u017cszy\u0142a produkcj\u0119 z gazu. W 2023 r. 44% energii elektrycznej w UE pochodzi\u0142o ze \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych.<\/p>\n<p>Polska r\u00f3wnie\u017c pobi\u0142a rekordy: po raz pierwszy energia wiatrowa i s\u0142oneczna wygenerowa\u0142y ponad jedn\u0105 pi\u0105t\u0105 krajowej energii elektrycznej: 21% w 2023 r., w por\u00f3wnaniu z 16% w 2022 r. Udzia\u0142 odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii osi\u0105gn\u0105\u0142 27% w 2023 r. (wzrost z 21% w 2022 r.), blisko wci\u0105\u017c oficjalnego celu 32% do 2030 r. (z czego 40% mia\u0142o pochodzi\u0107 z jeszcze nie wybudowanych morskich farm wiatrowych)<b>.\u00a0<\/b>W\u0119giel odnotowa\u0142 rekordowy spadek produkcji \u2013 o 22 TWh, do najni\u017cszego w historii poziomu 61% produkcji energii elektrycznej w Polsce w 2023 r., znacz\u0105co poni\u017cej poprzedniego minimum: 70% w 2020 r.<\/p>\n<\/div>\n        \n              <\/div>\n                <\/div>\n\n\n  <\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"section embed-block singlecolumn whites padding-small\">\n    <div class=\"container\">\n                        <div class=\"row\">\n\n                                          <div class=\"flourish-embed flourish-chart\" data-src=\"visualisation\/16713804?253986\"><script src=\"https:\/\/public.flourish.studio\/resources\/embed.js\"><\/script><\/div>\n                                    <\/div>\n          <div class=\"row\">\n            <div class=\"column\">\n\n              \n\n\n            <\/div>\n          <\/div>\n                        <\/div>\n  <\/div>\n\n\n\n<div class=\"section text-block whites padding-small\">\n  <div class=\"container\">\n    <div class=\"row\">\n                  <div class=\"column\">\n                          <div class=\"w-richtext\"><p>Spadek produkcji energii elektrycznej z w\u0119gla w Polsce by\u0142 spowodowany wzrostem energii wiatrowej i s\u0142onecznej (+7 TWh), niewielkim wzrostem gazu (3 TWh), ale tak\u017ce zmniejszeniem \u0142\u0105cznej krajowej produkcji energii o 10 TWh. Wynika\u0142o to ze spadku zapotrzebowania o 5 TWh (3%) i odwr\u00f3cenia trendu przep\u0142yw\u00f3w transgranicznych \u2013 z 2 TWh eksportu w 2022 r. na 3 TWh importu w 2023 r. Polska powr\u00f3ci\u0142a do roli importera energii sprzed kryzysu gazowego.<\/p>\n<\/div>\n        \n              <\/div>\n                <\/div>\n\n\n  <\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"section text-block whites padding-small\">\n  <div class=\"container\">\n    <div class=\"row\">\n                  <div class=\"column\">\n                          <div class=\"w-richtext\"><h3>Potrzeba strategii<\/h3>\n<p>Pomimo pozytywnych zmian, nad przysz\u0142o\u015bci\u0105 energetyczn\u0105 Polski wci\u0105\u017c wisi ciemna chmura. Polska jest jednym z zaledwie trzech pa\u0144stw cz\u0142onkowskich UE, kt\u00f3re nie przed\u0142o\u017cy\u0142y projekt\u00f3w <a href=\"https:\/\/ember-climate.org\/data\/data-tools\/live-eu-necp-tracker\/\">Krajowych Plan\u00f3w na rzecz Energii i Klimatu (KPEiK)<\/a>, kt\u00f3re mia\u0142y by\u0107 z\u0142o\u017cone w czerwcu 2023 roku.\u00a0<a href=\"https:\/\/ireform.eu\/nasze-projekty\/apel-do-ministerstwa-klimatu-i-srodowiska-o-stworzenie-pola-dla-konstruktywnego-dialogu-wokol-aktualizacji-kpeik\/\">Eksperci<\/a>\u00a0od lat apeluj\u0105 o aktualizacj\u0119\u00a0<a href=\"https:\/\/ireform.eu\/nasze-projekty\/remanent-czy-pomysl-na-przyszlosc-krajowy-plan-na-rzecz-energii-i-klimatu-pod-lupa-ekspertow\/\">KPEiK<\/a>\u00a0i\u00a0<a href=\"https:\/\/ember-climate.org\/insights\/research\/pep2040-progress-or-disappointment\/\">Polityki Energetycznej Polski do 2040 r. (PEP2040)<\/a>, ponown\u0105 ocen\u0119 nierealistycznej\u00a0<a href=\"https:\/\/www.forum-energii.eu\/wezel-gordyjski\">daty odej\u015bcia od w\u0119gla<\/a>\u00a0w 2049 r. oraz transpozycj\u0119 kluczowych przepis\u00f3w europejskich, takich jak pakiet \u201cZielona energia dla wszystkich Europejczyk\u00f3w\u201d z 2018 r.<\/p>\n<\/div>\n        \n              <\/div>\n                <\/div>\n\n\n  <\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"section embed-block singlecolumn whites padding-small\">\n    <div class=\"container\">\n                        <div class=\"row\">\n\n                                          <div class=\"flourish-embed flourish-chart\" data-src=\"visualisation\/16713702?253986\"><script src=\"https:\/\/public.flourish.studio\/resources\/embed.js\"><\/script><\/div>\n                                    <\/div>\n          <div class=\"row\">\n            <div class=\"column\">\n\n              \n\n\n            <\/div>\n          <\/div>\n                        <\/div>\n  <\/div>\n\n\n\n<div class=\"section text-block whites padding-small\">\n  <div class=\"container\">\n    <div class=\"row\">\n                  <div class=\"column\">\n                          <div class=\"w-richtext\"><p>Ten brak strategicznego kierunku, wizji i planowania zagrozi wysi\u0142kom na rzecz\u00a0<a href=\"https:\/\/instrat.pl\/gornictwo-w-potrzebie\/\">sprawiedliwej transformacji<\/a>\u00a0w regionach w\u0119glowych, os\u0142abi pozycj\u0119 Polski w\u015br\u00f3d s\u0105siad\u00f3w i ca\u0142ej UE, oraz spowolni dalsze wdra\u017canie odnawialnej energii elektrycznej. Wczesne oznaki tego ostatniego s\u0105 ju\u017c widoczne \u2013 plany rozbudowy sieci oparte na przestarza\u0142ych PEP2040 i KPEiK doprowadzi\u0142y do niedoinwestowania sieci, co poskutkowa\u0142o lawin\u0105\u00a0<a href=\"https:\/\/www.ure.gov.pl\/download\/9\/13743\/Sprawozdanie2022.pdf\">odm\u00f3w przy\u0142\u0105czenia<\/a>\u00a0do sieci dla projekt\u00f3w wiatrowych i s\u0142onecznych. Op\u00f3\u017aniona transpozycja dyrektyw unijnych nie tylko negatywnie wp\u0142yn\u0119\u0142a na rozw\u00f3j spo\u0142eczno\u015bci energetycznych lub wirtualnych prosument\u00f3w energii. Spowodowa\u0142o to tak\u017ce op\u00f3\u017anienia we wdra\u017caniu Centralnego Systemu Informacji o Rynku Energii (CSIRE), co mia\u0142o na celu zwi\u0119kszenie elastyczno\u015bci systemu poprzez dynamiczne taryfy lub zarz\u0105dzanie popytem.<\/p>\n<p>Polska mo\u017ce wiele zyska\u0107 na przyspieszonym rozwoju odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii i po\u0142\u0105cze\u0144 transgranicznych: wyniki modelowania Ember wskazuj\u0105, \u017ce mo\u017cliwe jest obni\u017cenie hurtowych cen energii o\u00a0<a href=\"https:\/\/ember-climate.org\/insights\/research\/in-it-together-cee-power-system\/\">27%<\/a>\u00a0w por\u00f3wnaniu do scenariusza PEP2040, co prze\u0142o\u017cy si\u0119 na setki z\u0142otych oszcz\u0119dno\u015bci w\u00a0<a href=\"https:\/\/instrat.pl\/en\/energy-security\/\">rocznych rachunkach za pr\u0105d<\/a>\u00a0przeci\u0119tnego gospodarstwa domowego. Poniewa\u017c energia elektryczna z w\u0119gla jest ponownie dro\u017csza od energii z gazu, Polska powraca do bycia jednym z najdro\u017cszych rynk\u00f3w energii w Europie. Zagrozi to konkurencyjno\u015bci polskiej gospodarki, chyba \u017ce rz\u0105d przyspieszy rozw\u00f3j energii wiatrowej i s\u0142onecznej.<\/p>\n<\/div>\n        \n              <\/div>\n                <\/div>\n\n\n  <\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"section quotes-block whites padding-small\">\n  <div class=\"container\">\n    <div class=\"row\">\n      <div class=\"column content-column left\">\n                                                      <\/div>\n      <div class=\"column quote-column left\">\n\n                            <div data-delay=\"4000\" data-animation=\"cross\" class=\"slider w-slider  single-quote \" data-autoplay=\"true\" data-easing=\"ease\" data-hide-arrows=\"false\" data-disable-swipe=\"false\" data-autoplay-limit=\"0\" data-nav-spacing=\"3\" data-duration=\"500\" data-infinite=\"true\">\n            <div class=\"mask w-slider-mask\">\n                              \n                  <div class=\"slidesmall w-clearfix w-slide\">\n                    <div class=\"slider-quote-block\">\n                      <p class=\"quotetext  revqt \">Nowy rz\u0105d stoi u progu by\u0107 mo\u017ce najbardziej dynamicznego okresu w historii polskiego systemu energetycznego. Zaledwie kilka decyzji mo\u017ce skierowa\u0107 kraj w stron\u0119 regionalnego i europejskiego przyw\u00f3dztwa oraz kwitn\u0105cej gospodarki nap\u0119dzanej czyst\u0105 energi\u0105. Nieumiej\u0119tne podej\u015bcie do polityki klimatycznej mo\u017ce jednak popchn\u0105\u0107 Polsk\u0119 w kierunku d\u0142ugoterminowej zale\u017cno\u015bci od importu paliw kopalnych, gwa\u0142townie rosn\u0105cych koszt\u00f3w \u017cycia i upadaj\u0105cego przemys\u0142u. Zabezpieczenie \u015bwietlanej przysz\u0142o\u015bci wymaga szybkiego dzia\u0142ania &#8211; wyznaczenia ambitnych cel\u00f3w w zakresie odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii, ustalenie realistycznej daty odej\u015bcia od w\u0119gla w 2035 r., aktualizacji dokument\u00f3w strategicznych oraz usuni\u0119cia w\u0105skich garde\u0142 w zakresie procedur administracyjnych i sieci.<\/p>\n                      <div class=\"tailshape  revts \"><\/div>\n                      <div class=\"author-wrapper\">\n                                                  <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ember-energy.org\/app\/uploads\/2024\/09\/Pawel-Czyzak-150x150.png\" loading=\"lazy\" alt=\"\" class=\"quote-prof-img\">\n                                                                          <a href=\"https:\/\/ember-energy.org\/people\/pawel-czyzak\" class=\"quote-link\">\n                                                    <div class=\"quoteassoc\"><strong>dr Pawe\u0142 Czy\u017cak<br>\u200d<\/strong>Starszy analityk ds. energii i klimatu, Ember<\/div>\n                                                  <\/a>\n                                                <\/div>\n                    <\/div>\n                  <\/div>\n                                          <\/div>\n                      <\/div>\n\n\n              <\/div>\n\n    <\/div>\n\n  <\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"section text-block whites padding-small\">\n  <div class=\"container\">\n    <div class=\"row\">\n                  <div class=\"column\">\n                          <div class=\"w-richtext\"><p>Zaktualizowane PEP2040 i NECP powinny zatem wyznacza\u0107 ambitne cele w zakresie energii odnawialnej. Jak wynika z wielu\u00a0<a href=\"https:\/\/ember-climate.org\/insights\/research\/pep2040-progress-or-disappointment\/\">bada\u0144<\/a>, do 2030 r. kraj mo\u017ce wytwarza\u0107 prawie\u00a0<a href=\"https:\/\/instrat.pl\/polska-2040\/\">70%<\/a>\u00a0energii elektrycznej ze \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych. Do 2040 r. mo\u017cliwe jest osi\u0105gni\u0119cie celu co najmniej\u00a0<a href=\"https:\/\/ember-climate.org\/insights\/research\/pep2040-progress-or-disappointment\/\">100 GW<\/a>\u00a0mocy odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii \u2013 jest to wa\u017cny kamie\u0144 milowy, bior\u0105c pod uwag\u0119 niedawne og\u0142oszenie przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105 ambitnych cel\u00f3w na 2040 r.<\/p>\n<p>Strategiczne procesy planowania powinny uk\u0142ada\u0107 si\u0119 w szersz\u0105 wizj\u0119 polityczn\u0105: kraju nap\u0119dzanego tani\u0105 i czyst\u0105 energi\u0105 elektryczn\u0105, atrakcyjnego dla inwestycji zagranicznych, wspieraj\u0105cego nowe ga\u0142\u0119zie przemys\u0142u i o niskiej inflacji.<\/p>\n<p>Zmiana strategii Polski mo\u017ce poskutkowa\u0107 umocnieniem pozycji kraju w regionie. Maj\u0105c do\u015bwiadczenie zar\u00f3wno w polityce brukselskiej, jak i warszawskiej, premier Tusk jest doskonale przygotowany do reprezentowania interes\u00f3w Europy \u015arodkowo-Wschodniej (E\u015aW) w UE i naprawy stosunk\u00f3w z s\u0105siadami. Polska jest najwi\u0119kszym rynkiem energii w regionie i ma najwi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 sta\u0107 si\u0119 regionalnym hubem energetycznym \u2013 transportuj\u0105c energi\u0119 elektryczn\u0105 z morskich elektrowni wiatrowych z Estonii, \u0141otwy i Litwy do centr\u00f3w popytu na \u015al\u0105sku, w Czechach, na S\u0142owacji i na W\u0119grzech. Wzmocnienie sieci przesy\u0142owych i po\u0142\u0105cze\u0144 transgranicznych przyniesie\u00a0<a href=\"https:\/\/ember-climate.org\/insights\/research\/in-it-together-cee-power-system\/\">korzy\u015bci ca\u0142ej Europie \u015arodkowo-Wschodniej<\/a>\u00a0i znacznie zwi\u0119kszy bezpiecze\u0144stwo, a tak\u017ce mo\u017ce by\u0107 wk\u0142adem Polski w najwi\u0119ksze partnerstwo regionalne \u2013 Inicjatyw\u0119 Tr\u00f3jmorza \u2013 przed Szczytem Tr\u00f3jmorza w kwietniu 2024 roku.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3>Gaz nie oznacza bezpiecze\u0144stwa<\/h3>\n<p>Bezpiecze\u0144stwo jest obecnie g\u0142\u00f3wnym tematem niemal ka\u017cdej dyskusji na temat energii w Europie \u015arodkowo-Wschodniej. Rosyjskie ataki na ukrai\u0144sk\u0105 infrastruktur\u0119 energetyczn\u0105 pokaza\u0142y, \u017ce energetyka rozproszona i po\u0142\u0105czenia transgraniczne mog\u0105 zwi\u0119kszy\u0107 bezpiecze\u0144stwo w czasach wojny. Polska musi odej\u015b\u0107 od scentralizowanego planowania systemu energetycznego z <a href=\"https:\/\/wysokienapiecie.pl\/37633-awaria-odlaczyla-od-sieci-niemal-cala-elektrownia-belchatow\/\">pojedynczymi punktami awarii<\/a>, takimi jak Be\u0142chat\u00f3w, gdzie jeden incydent prawie doprowadzi\u0142 do blackoutu w ca\u0142ym kraju w 2021 roku.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/ember-climate.org\/insights\/research\/stepping-on-the-gas\/\">Plany ekspansji gazowej<\/a>\u00a0poprzedniego rz\u0105du nie s\u0105 bezpieczn\u0105 alternatyw\u0105 dla w\u0119gla \u2013 nie tylko ze wzgl\u0119du na ich scentralizowany charakter, ale tak\u017ce dlatego, \u017ce gaz b\u0119dzie musia\u0142 by\u0107 importowany. Niezale\u017cnie od dostawcy, Polska zawsze b\u0119dzie podatna na globalne wahania cen paliw, renegocjacje kontrakt\u00f3w i konkurencj\u0119 ze strony bardziej zamo\u017cnych nabywc\u00f3w, czego do\u015bwiadczy\u0142\u00a0<a href=\"https:\/\/wysokienapiecie.pl\/96704-jak-kraj-na-p-myslal-ze-bedzie-bezpieczny-dzieki-lng\/\">Pakistan w latach 2022 i 2023<\/a>. Presja na globalnym rynku gazu ro\u015bnie, poniewa\u017c\u00a0administracja Bidena og\u0142osi\u0142a\u00a0<a href=\"https:\/\/www.whitehouse.gov\/briefing-room\/statements-releases\/2024\/01\/26\/fact-sheet-biden-harris-administration-announces-temporary-pause-on-pending-approvals-of-liquefied-natural-gas-exports\/\">zawieszenie zezwole\u0144 na eksport skroplonego gazu ziemnego (LNG)<\/a>\u00a0w odpowiedzi na badania dotycz\u0105ce\u00a0<a href=\"https:\/\/www.reuters.com\/sustainability\/climate-energy\/how-shipping-more-us-natural-gas-europe-helped-fuel-c02-pollution-2023-11-08\/\">negatywnego wp\u0142ywu LNG na klimat<\/a>. Oddanie bezpiecze\u0144stwa energetycznego Polski w r\u0119ce importowanego LNG samo w sobie stanowi zagro\u017cenie dla bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n<p>Polski apetyt na gaz by\u0142 nap\u0119dzany g\u0142\u00f3wnie obawami o zbilansowanie systemu elektroenergetycznego. Jednak dane z 2023 r. pokazuj\u0105, \u017ce polski system elektroenergetyczny mo\u017ce ju\u017c podo\u0142a\u0107 wysokim udzia\u0142om energii odnawialnej. Godzinowy udzia\u0142 energii elektrycznej ze \u017ar\u00f3de\u0142 odnawialnych osi\u0105gn\u0105\u0142 w 2023 r. szczytowo poziom 66%, znacznie przekraczaj\u0105c barier\u0119 50%, kt\u00f3ra przez niekt\u00f3rych by\u0142a traktowana jako nieprzekraczalna. Jedna trzecia godzin w 2023 r. wykaza\u0142a ju\u017c udzia\u0142 energii odnawialnej powy\u017cej 32% \u2013 wci\u0105\u017c oficjalnego celu na 2030 r.<\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie, bezwietrzne zimowe noce nadal b\u0119d\u0105 wymaga\u0107 wsparcia ze strony szczytowych \u017ar\u00f3de\u0142 energii. Ale nawet gaz pe\u0142ni\u0107 b\u0119dzie rol\u0119 szczytow\u0105, jest to zupe\u0142nie inne jego wykorzystanie ni\u017c w poprzednim PEP2040. Zast\u0105pienie du\u017cych blok\u00f3w gazowych mniejszymi turbinami pracuj\u0105cymi przy niskich wsp\u00f3\u0142czynnikach wykorzystania mocy skutkowa\u0142oby ni\u017cszym zu\u017cyciem gazu, ni\u017cszymi emisjami i wi\u0119ksz\u0105 elastyczno\u015bci\u0105 systemu.<\/p>\n<\/div>\n        \n              <\/div>\n                <\/div>\n\n\n  <\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"section embed-block singlecolumn whites padding-small\">\n    <div class=\"container\">\n                        <div class=\"row\">\n\n                                          <div class=\"flourish-embed flourish-heatmap\" data-src=\"visualisation\/16496959?253986\"><script src=\"https:\/\/public.flourish.studio\/resources\/embed.js\"><\/script><\/div>\n                                    <\/div>\n          <div class=\"row\">\n            <div class=\"column\">\n\n              \n\n\n            <\/div>\n          <\/div>\n                        <\/div>\n  <\/div>\n\n\n\n<div class=\"section text-block whites padding-small\">\n  <div class=\"container\">\n    <div class=\"row\">\n                  <div class=\"column\">\n                          <div class=\"w-richtext\"><h3>Nadszed\u0142 czas na wi\u0119ksz\u0105 elastyczno\u015b\u0107<\/h3>\n<p>Operatorzy system\u00f3w elektroenergetycznych maj\u0105 do dyspozycji wiele \u017ar\u00f3de\u0142 tzw. elastyczno\u015bci: w tym elastyczno\u015b\u0107 strony popytowej, w ramach kt\u00f3rej konsumenci przenosz\u0105 swoje zapotrzebowanie (np. wykorzystanie pomp ciep\u0142a, \u0142adowanie pojazd\u00f3w elektrycznych, procesy przemys\u0142owe) na okresy mniejszego obci\u0105\u017cenia systemu, akumulatory i elektrownie szczytowo-pompowe, oraz generatory szczytowe, takie jak jednostki gazowe OCGT. Po\u0142\u0105czenia transgraniczne i rozbudowa sieci r\u00f3wnie\u017c przyczyniaj\u0105 si\u0119 do wi\u0119kszej elastyczno\u015bci, u\u0142atwiaj\u0105c transport energii elektrycznej z miejsc, w kt\u00f3rych jest ona wytwarzana, do miejsc, w kt\u00f3rych jest zu\u017cywana.<\/p>\n<\/div>\n        \n              <\/div>\n                <\/div>\n\n\n  <\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"section embed-block singlecolumn whites padding-small\">\n    <div class=\"container\">\n                        <div class=\"row\">\n\n                                          <div class=\"flourish-embed flourish-chart\" data-src=\"visualisation\/16713718?253986\"><script src=\"https:\/\/public.flourish.studio\/resources\/embed.js\"><\/script><\/div>\n                                    <\/div>\n          <div class=\"row\">\n            <div class=\"column\">\n\n              \n\n\n            <\/div>\n          <\/div>\n                        <\/div>\n  <\/div>\n\n\n\n<div class=\"section text-block whites padding-small\">\n  <div class=\"container\">\n    <div class=\"row\">\n                  <div class=\"column\">\n                          <div class=\"w-richtext\"><p>Historycznie gaz traktowany by\u0142 jako domy\u015blne rozwi\u0105zanie dla bilansowania systemu elektroenergetycznego, jego rola mo\u017ce by\u0107 jednak przeszacowana. Energia wiatrowa i s\u0142oneczna uzupe\u0142niaj\u0105 si\u0119 wzajemnie przez ca\u0142y rok, zmniejszaj\u0105c potrzeb\u0119 sezonowego magazynowania i bilansowania energii elektrycznej. Wkr\u00f3tce stanie si\u0119 to jeszcze bardziej widoczne wraz z uruchomieniem morskich farm wiatrowych, kt\u00f3re mog\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 wsp\u00f3\u0142czynniki wykorzystania mocy na poziomie prawie 50%.<\/p>\n<p>Ostatnia aukcja mocy przynios\u0142a pozytywne zmiany dla magazynowania energii \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/www.forum-energii.eu\/8-aukcja-rynku-mocy\">1,7 GW jednostek magazynowania energii zabezpieczy\u0142o kontrakty<\/a>, co stanowi 10-krotny wzrost w por\u00f3wnaniu z poprzedni\u0105 aukcj\u0105. Jednak ich wdro\u017cenie nie jest jeszcze pewne \u2013 ich model biznesowy wymaga strumieni przychod\u00f3w z rynk\u00f3w bilansowania, elastyczno\u015bci i us\u0142ug systemowych.<\/p>\n<p>Dop\u00f3ki rynki te nie zostan\u0105 w pe\u0142ni otwarte, elastyczno\u015b\u0107 polskiego systemu elektroenergetycznego pozostaje niska, co staje si\u0119 coraz bardziej widoczne. W grudniu 2022 r. konieczne by\u0142o ograniczenie produkcji energii wiatrowej o 400-800 MW, a we wrze\u015bniu 2023 r. Polska odnotowa\u0142a nadwy\u017ck\u0119 produkcji energii elektrycznej w wysoko\u015bci 8 GW, kt\u00f3ra zosta\u0142a cz\u0119\u015bciowo opanowana przez eksport awaryjny, ale nadal wymusi\u0142o to ograniczenie produkcji energii s\u0142onecznej o 1-2 GW.<\/p>\n<\/div>\n        \n              <\/div>\n                <\/div>\n\n\n  <\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"section embed-block singlecolumn whites padding-small\">\n    <div class=\"container\">\n                        <div class=\"row\">\n\n                                          <div class=\"flourish-embed flourish-chart\" data-src=\"visualisation\/16713704?253986\"><script src=\"https:\/\/public.flourish.studio\/resources\/embed.js\"><\/script><\/div>\n                                    <\/div>\n          <div class=\"row\">\n            <div class=\"column\">\n\n              \n\n\n            <\/div>\n          <\/div>\n                        <\/div>\n  <\/div>\n\n\n\n<div class=\"section text-block whites padding-small\">\n  <div class=\"container\">\n    <div class=\"row\">\n                  <div class=\"column\">\n                          <div class=\"w-richtext\"><p>Na horyzoncie pojawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c bardziej strukturalny skutek braku elastyczno\u015bci systemu. Tak zwane \u201ccapture prices\u201d energii s\u0142onecznej \u2013 ceny otrzymywane za energi\u0119 elektryczn\u0105 w ka\u017cdej godzinie w por\u00f3wnaniu do ceny bazowej (BASE) w ci\u0105gu ca\u0142ego dnia \u2013 spadaj\u0105, zagra\u017caj\u0105c modelom biznesowym. Aby ustabilizowa\u0107 przychody z energii wiatrowej i s\u0142onecznej oraz unikn\u0105\u0107 nadwy\u017cek energii, potrzebne jest wi\u0119cej kr\u00f3tkoterminowych magazyn\u00f3w energii i <a href=\"https:\/\/ember-climate.org\/insights\/research\/breaking-borders-europe-electricity-interconnectors\/\">po\u0142\u0105cze\u0144 mi\u0119dzysystemowych.<\/a><\/p>\n<\/div>\n        \n              <\/div>\n                <\/div>\n\n\n  <\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"section text-block whites padding-small\">\n  <div class=\"container\">\n    <div class=\"row\">\n                  <div class=\"column\">\n                          <div class=\"w-richtext\"><h3>Rekomendacje<\/h3>\n<p>Rz\u0105d musi podj\u0105\u0107 szereg dzia\u0142a\u0144, aby przeprowadzi\u0107 trwa\u0142\u0105 i skuteczn\u0105 transformacj\u0119 energetyczn\u0105 oraz czerpa\u0107 z niej korzy\u015bci gospodarcze, spo\u0142eczne i zwi\u0105zane z bezpiecze\u0144stwem:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol>\n<li>Zbudowanie wizji polskiego systemu energetycznego wok\u00f3\u0142 czystej energii i wykorzystanie jej jako podstawy dla zaktualizowanego PEP2040 i KPEiK.<\/li>\n<li>Terminowe wdro\u017cenie rozdzia\u0142u RePowerEU w Krajowym Planie Odbudowy, kt\u00f3ry zawiera wytyczne na najbli\u017csze lata, do czasu sfinalizowania PEP2040 i NECP.<\/li>\n<li>Wyznaczenie realistycznej daty odej\u015bcia od w\u0119gla na 2035 r. (dostosowanej do kontrakt\u00f3w na rynku mocy), przy ograniczeniu produkcji w\u0119gla do minimum do ko\u0144ca dekady.<\/li>\n<li>Zwi\u0119kszenie wsp\u00f3\u0142pracy regionalnej, inicjowanie nowych po\u0142\u0105cze\u0144 transgranicznych, kt\u00f3re obni\u017c\u0105 ceny energii i zwi\u0119ksz\u0105 bezpiecze\u0144stwo w ca\u0142ym regionie. Zwi\u0119kszenie ambicji zwi\u0105zanych z energi\u0105 wiatrow\u0105, s\u0142oneczn\u0105 i po\u0142\u0105czeniami transgranicznymi w ramach Inicjatywy Tr\u00f3jmorza.<\/li>\n<li>Usuni\u0119cie istniej\u0105cych barier dla odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii, takich jak 700-metrowa odleg\u0142o\u015b\u0107 od budynk\u00f3w dla wiatru na l\u0105dzie, op\u00f3\u017anienia w inwestycjach sieciowych lub wdra\u017caniu inteligentnych licznik\u00f3w, czy te\u017c brak zach\u0119t do magazynowania i elastyczno\u015bci popytu.<\/li>\n<li>Zapewnienie terminowej realizacji pierwszej fazy morskiej farm wiatrowych<\/li>\n<li>Rewaluacja wielkoskalowych gazowych jednostek CCGT, skupienie si\u0119 na rozwi\u0105zaniach w zakresie elastyczno\u015bci, magazynowania i elektrowni szczytowych.<\/li>\n<li>Zapewnienie alternatywy dla du\u017cych blok\u00f3w j\u0105drowych, bior\u0105c pod uwag\u0119 op\u00f3\u017anienia w realizacji projekt\u00f3w takich jak Hinkley Point C w Wielkiej Brytanii.<\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n        \n              <\/div>\n                <\/div>\n\n\n  <\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"container row-break\">\n      <div class=\"rowbreak\"><\/div>\n    <\/div>\n\n\n<div class=\"section text-block whites padding-small\">\n  <div class=\"container\">\n    <div class=\"row\">\n                  <div class=\"column\">\n                          <div class=\"w-richtext\"><h3>Materia\u0142y do pobrania<\/h3>\n<\/div>\n        \n              <\/div>\n            <div class=\"column\">\n                \n                                        <a href=\"https:\/\/ember-energy.org\/app\/uploads\/2024\/02\/PL-EER-2024-In-Brief-Poland.pdf\" class=\"button w-button\" target=\"_blank\">Pobierz raport<\/a>\n                                          <\/div>\n                <\/div>\n\n\n  <\/div>\n<\/div>\n\n\n<div class=\"section text-block whites padding-small\">\n  <div class=\"container\">\n    <div class=\"row\">\n                  <div class=\"column\">\n                          <div class=\"w-richtext\"><h3>Podzi\u0119kowania<\/h3>\n<\/div>\n        \n              <\/div>\n            <div class=\"column\">\n                          <div class=\"w-richtext\"><h4>Zdj\u0119cie na ok\u0142adce<\/h4>\n<p>Wieslaw Jarek \/ Alamy Stock Photo<\/p>\n<h4>Recenzenci<\/h4>\n<p>Autor chcia\u0142by podzi\u0119kowa\u0107 Ali Candlin i Sarah Brown z Ember oraz Aleksandrowi \u015aniegockiemu z <a href=\"https:\/\/ireform.eu\/en\/\">Instytutu Reform<\/a>\u00a0za ich cenne uwagi.<\/p>\n<\/div>\n        \n              <\/div>\n                <\/div>\n\n\n  <\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Polska energetyka pobi\u0142a rekordy w zakresie odnawialnych \u017ar\u00f3de\u0142 energii i odnotowa\u0142a silny spadek w\u0119gla w 2023 r., toruj\u0105c nowemu rz\u0105dowi drog\u0119 do zielonej transformacji.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":3972,"parent":6557,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","insight_type":[117],"explore":[160,133],"class_list":["post-6604","insight_page","type-insight_page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","insight_type-analysis-pl","explore-electricity-pl","explore-european-union-pl"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ember-energy.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/insight_page\/6604","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ember-energy.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/insight_page"}],"about":[{"href":"https:\/\/ember-energy.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/insight_page"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ember-energy.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6604"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ember-energy.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6557"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ember-energy.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3972"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ember-energy.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6604"}],"wp:term":[{"taxonomy":"insight_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/ember-energy.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/insight_type?post=6604"},{"taxonomy":"explore","embeddable":true,"href":"https:\/\/ember-energy.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/explore?post=6604"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}