Rüzgar ve güneş Türkiye’ye 12 ayda 7 milyar dolar tasarruf sağladı
Fosil doğalgaz fiyatları küresel çapta hızla artarken Türkiye’de elektrik fiyatları da yükselişe geçti. Rüzgar ve güneş enerjisi Türkiye’yi fosil yakıt ithalatından milyarlarca dolar tasarruf ettirdi, ancak doğru politikalarla daha fazlası yapılabilir.
24 Mayıs 2022
8 dakika okuma süresi
İçindekiler
Yönetici özeti
Bölümü okuyun
Önemli Noktalar
x5.9
Aylık toptan elektrik fiyatındaki yıldan yıla artış
x7.4
Elektrik üretimi için kullanılan doğalgaz fiyatındaki yıldan yıla artış
$7 bn
Rüzgar ve güneş enerjisinin yerini aldığı doğalgaz ithalatının değeri
Yönetici özeti
Rüzgar ve güneş 12 ayda 7 milyar dolar tasarruf sağladı
01
Fosil doğalgaz fiyatları Türkiye’de yüksek elektrik fiyatlarına yol açtı
Bir yıl içinde doğalgaz fiyatlarındaki yedi kattan fazla artış, elektrik fiyatlarında altı kat artışa yol açtı. Türk lirasındaki değer kaybı, fosil doğalgaz fiyatlarının elektrik fiyatları üzerindeki etkisinin daha da artmasına neden oldu.
02
Rüzgar ve güneş enerjisi son 12 ayda 7 milyar dolar tasarruf sağladı
Rüzgar ve güneş enerjisi üretimi, son 12 ayda yedi milyar dolarlık fosil yakıt ithalatını önleyerek Türkiye’nin ithalat faturasını düşürdü. Önümüzdeki aylarda da doğalgaz fiyatının aynı kalması halinde her ay yaklaşık 700 milyon dolar tasarruf sağlanması bekleniyor.
03
Piyasa müdahaleleri ülke üzerindeki maliyet yükünü hafifletmiyor
Türkiye, piyasa genelindeki fiyat tavanları, ulusal elektrik ve doğalgaz tarifelerini baskılayarak elektrik fiyatlarını düşük tutmaya çalışmıştır. Ancak piyasa müdahaleleri elektrik üretim maliyetini düşürmemekte ve ülke üzerindeki toplam maliyet yükü aynı kalmaktadır.
04
Rüzgar ve güneş kapasitelerinin önemli ölçüde artması gerekiyor
TEİAŞ rüzgâr ve güneş enerjisi için sınırlı kapasiteler tahsis ederken, ihaleler, ihale edilen kapasitelerin 10-15 katı kadar başvuru almaktadır. Bu kapasitelerin arttırılmasıyla yatırım iştahının daha verimli kullanılması gerekmektedir.
Küresel doğal gaz fiyatları ve liradaki değer kaybı Türkiye’de elektrik fiyatlarının yükselmesine neden olurken, yenilenebilir kaynaklar milyarlarca dolarlık fosil yakıt ithalatına engel oldu. Doğru politikalarla yenilenebilir enerji daha çok fayda sağlayabilir. YEKDEM sonrası ülkemizde yenilenebilir enerji kurulumları serbest piyasa ve ihaleler üzerinden ilerleyecek. Ancak bunun gerçekleşebilmesi için rüzgar ve güneşe daha fazla kapasite tahsis edilmesi ve yatırımları sekteye uğratacak piyasa müdahalelerinden kaçınılması gerekiyor. Enerji kriziyle mücadele, özellikle güneş enerjisi gibi çok hızlı uygulanabilen çözümlere ihtiyaç duyuyor.
Ek Materyal
Metodoloji
Rüzgar ve güneş enerjisi üretimi ile doğalgaz ithalatında tasarruf
Gün öncesi TTF fiyatları, ilk olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın EUR/USD günlük döviz kurları kullanılarak EUR/MWh’den USD/MWh’ye dönüştürülmüştür. Daha sonra bu fiyatlar %55 verimliliğe sahip bir doğalgaz santralinin üretim maliyetini hesaplamak için kullanılmıştır. MWh başına üretim maliyetleri daha sonra o dönemdeki rüzgar ve güneş enerjisi üretimleri ile çarpılmıştır.
Rüzgâr enerjisi santrallerinden alınacak beklenmedik kazanç vergisi tahmini
Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması’nda on yıllık süreyi tamamlayan rüzgar enerjisi santralleri, Enerji Piyasası Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nın yayınladığı katılımcı listesinden çıkartılmıştır. Geriye kalan santral listesinde belirtilen yıllık üretimlerinin yarısı (beklenen altı aylık üretimlerini bulmak için), ortalama Nisan ayı elektrik piyasası fiyatı ile yenilenebilir enerji kaynaklarına uygulanacak fiyat tavanı arasındaki farkla çarpılmıştır.
Teşekkür
Charles Moore, Alison Candlin ve Duygu Kutluay’a (Europe Beyond Coal) aldığımız değerli geri bildirimleri için teşekkür ederiz.
Ayrıca Türkçe çevirilere destek olan Azem Yıldırım’a teşekkürler.
