Bölüm 4:
Depolama
Bu bölümde
Türkiye, Avrupa Birliği ülkelerinden daha büyük batarya proje stoğuna sahip
2022 yılından itibaren yeni kurulacak depolamalı rüzgar ve güneş santrallerine tahsis edilen kapasite 33 GW seviyesindedir. Bu santrallere en az santral kurulu gücü kadar batarya kurulumu zorunluluğu, Türkiye’yi Avrupa’nın en büyük batarya proje stoğuna sahip ülkelerinden biri haline getirmiştir. Böylece Türkiye, rüzgar ve güneş santrali kapasitesi kendisinden daha yüksek olan Avrupa ülkelerinden bile daha fazla batarya projesi kapasitesine ulaşmıştır.
4.1
33 GW’lık batarya proje stoğu
2022 yılının sonlarına doğru Türkiye’de yeni rüzgar ve güneş santrallerine ihale ya da yarışmaya girmeksizin şebeke kapasitesi tahsis edilmesini sağlayan bir düzenleme yapılmıştır. Bu uygulama kapsamında kurulacak rüzgar ve güneş santrallerinde, en az santral kapasitesi kadar batarya kurulu gücüne sahip olma koşulu aranmıştır.
Batarya kurma zorunluluğuna rağmen, ihaleler ve öztüketim amaçlı projeler için ayrılan kısıtlı şebeke kapasitesi nedeniyle, sadece birkaç ay içinde 221 GW’lık rekor düzeyde başvuru yapılmıştır. Bu başvurulardan halihazırda 33 GW’ına onay verilmiştir. Dolayısıyla bu projeler ile en az 33 GW’lık batarya projesi de ortaya çıkmıştır.
Türkiye’nin 33 GW’lık batarya proje stoğu, Avrupa Birliği (AB) ülkelerinden daha yüksek bir kapasiteye sahiptir. İşletmedeki kapasite ile proje stoğu açısından en yüksek batarya kapasitesine sahip Almanya ve İtalya gibi ülkelerde bu rakam 12-13 GW ile Türkiye’dekinin yarısından azdır.
Türkiye’de 2025 yılı sonu itibariyle rüzgar ve güneş santrallerinin toplam kurulu gücü 40 GW’a ulaşmıştır. Dolayısıyla ülkedeki 33 GW’lık batarya proje stoğu, mevcut rüzgar ve güneş kapasitesinin %83’üne denk gelmektedir.
AB ülkeleri, proje stoğu ile devrede olan batarya kapasitesinin mevcut rüzgar ve güneş kurulu gücüne oranı açısından sıralandığında Türkiye’den daha yüksek orana sahip yalnızca Romanya bulunmaktadır (%89). Romanya’nın ardından gelen diğer AB ülkeleri Belçika, İtalya ve Polonya’da bu oran %52-53 seviyesinde iken Almanya’da %12, Hollanda’da %18’dir.
4.2
Dünyada ortalama 2,5 saat süreli batarya kuruluyor
Türkiye 33 GW ile Avrupa’daki en büyük batarya proje stoklarından birine sahip olsa da, bir saatlik depolama süreleri ile bataryaların elektrik sistemine destekleri kısıtlı olacaktır. Önlisans ve lisans alan depolamalı rüzgar ve güneş santrallerinin toplamda 37 GWh’lik depolama kapasitesi bulunmaktadır. Dolayısıyla bu bataryalar, ortalama depolama süresi 1,1 saat olacak şekilde projelendirilmişlerdir.
Öte yandan küresel batarya kurulumlarında bir saatlik bataryaların yaygın olmadığı gözlemlenmektedir. Küresel batarya kapasitesi 267 GW/610 GWh’e ulaşmış olup, her geçen yıl ortalama depolama süresi yükselmektedir. 2025 yılında küresel çapta batarya kurulumu 104 GW/257 GWh olarak gerçekleşmiştir. Dolayısıyla geçtiğimiz yıl devreye alınan bataryaların ortalama depolama süresi 2,5 saattir.
Depolamalı rüzgar ve güneş santralleri için Türkiye’de uygulanan kriterler, yatırımcıların depolama süresini bir saat olarak tercih etmelerine neden olmuştur.
Türkiye’deki çoğu bir saatlik bataryadan oluşan 33 GW’lık depolamalı santral projesi ile Türkiye’nin 10 yıl içinde ulaşmayı hedeflediği batarya hedefi arasında dikkat çeken bir farklılık vardır. Türkiye’nin 2035 batarya kapasitesi hedefi iki saat süreli olmak üzere 7,5 GW olarak belirlenmiştir.
Şubat 2026 itibariyle Türkiye’de depolamalı rüzgar ve güneş santrali projelerinden 208 MW’ı devreye alınmıştır. Yönetmeliğin ilk açıklandığı 2022 yılından beri şebeke ölçeğinde batarya kurulum maliyetleri %50’den fazla azalmış ve projeler mevcut elektrik piyasası fiyatları ile finansal olarak gerçekleştirilebilir duruma gelmiştir. İlk önlisansların üç yıl önce verilmeye başlanması nedeniyle 2026 yılından itibaren bu devasa proje stoğunun, santrallerin devreye girmesiyle ya da lisansların iptal edilmesiyle erimesi beklenmektedir.
İlgili içerik
